CẦN LÀM GÌ KHI BỊ NỔI MỀ ĐAY

Những hiện tượng ban đầu chính là có những vùng da sẩn đỏ, ngứa và khó chịu. Mề đay là một phản ứng viêm của da, có cơ chế phức tạp, trong đó có sự can thiệp của chất trung gian hóa học chính là histamin. Tuy là một bệnh da phổ biến, rất dễ nhận biết nhưng lại khó phát hiện nguyên nhân dù đã làm đầy đủ các xét nghiệm. Có nhiều yếu tố gây bệnh (bên trong, bên ngoài cơ thể, cơ địa) và trên một bệnh nhân, nhiều khi không chỉ có một mà gồm nhiều yếu tố cùng kết hợp.

Diễn biến bệnh

Cấp tính: xảy ra đột ngột và biến mất nhanh sau vài giờ hoặc vài ngày, hay gặp ở người trẻ và nguyên nhân thường gặp là do thức ăn hoặc thuốc.

nổi mề đay ở vai

Mãn tính: kéo dài trên 6 tuần, đa số là tự phát (vô căn), trường hợp này phải dựa vào những nghiên cứu thật công phu, tỉ mỉ mới có thể tìm được nguyên nhân. Thuốc chống dị ứng chỉ giải quyết được triệu chứng tạm thời. Muốn điều trị hiệu quả thì cái chính là phải tìm cho ra nguyên nhân, đôi khi không mấy dễ dàng.

Các dạng mề đay

cần mặc ấp cho trẻ

Mề đay thông thường: bệnh bắt đầu đột ngột, rầm rộ ở bất kỳ vùng da nào trên cơ thể với những sẩn phù có màu hồng, đặc biệt rất ngứa và có thể hợp lại thành mảng có giới hạn rõ lan rộng khắp người. Sau vài phút hay vài giờ thì lặn mất, không để lại dấu vết. Phát ban có thể lặn ở chỗ này và nổi ở chỗ khác.

Phù mạch (còn gọi là phù Quincke): nổi ban đột ngột làm sưng to cả một vùng (mí mắt, môi, bộ phận sinh dục ngoài, niêm mạc...), cho cảm giác căng nhiều hơn ngứa, có thể kèm theo nổi mề đay. Nếu phù ở lưỡi, thanh quản, hầu sẽ gây suy hô hấp, phải xử trí cấp cứu.

Da vẽ nổi: còn gọi là mề đay giả. Nếu dùng một vật đầu tù xát nhẹ lên da, vài phút sau, trên mặt da sẽ nổi gồ lên một vệt màu hồng. Có thể đi kèm nổi mề đay.

thường xuyên tắm cho trẻ bằng thảo dược

Ngoài ra mề đay còn có những dạng khác như: sẩn nhỏ, sẩn - mụn nước hay xuất huyết.

Mề đay hay phù Quincke có thể đi kèm với những triệu chứng toàn thân như: sốt, đau khớp, rối loạn tiêu hóa, nhức đầu và nặng nhất là trụy tim mạch (sốc phản vệ) cần phải xử trí cấp cứu.

Điều trị bệnh mề đay

- Tốt nhất là loại bỏ yếu tố gây bệnh nếu biết.

- Tránh một số thức ăn, một số thuốc có thể gây dị ứng. Tránh các chất kích thích như: gia vị, rượu, trà, cà phê...

Trong cơn cấp:

- Ăn nhẹ, giảm muối.

- Trường hợp gây ngứa, khó chịu nhiều, có thể dùng giấm thanh pha trong nước ấm (1 phần giấm 2 phần nước) để thoa hay tắm.

- Tránh dùng thuốc mỡ kháng histamin (phenergan) thoa vì dễ gây viêm da dị ứng. Mỡ corticoides ít hiệu quả, có thể gây một số tác dụng phụ (nhất là khi thoa trên diện tích quá lớn).

nổi mề đay ở mặt

Thuốc corticoides (uống hay tiêm) chỉ nên dùng trong điều trị mề đay cấp, nặng, kèm phù thanh quản. Một số trường hợp nổi mề đay do viêm mạch, mề đay do chèn ép không đáp ứng với các thuốc kháng histamin thông thường, không nên dùng để điều trị mề đay mạn tính tự phát.

Đối với mề đay mãn tính: vì thường có liên quan tới các bệnh lý bên trong nên bệnh nhân cần đến bác sĩ chuyên khoa khám trung tâm đào tạo và nghiên cứu thuốc đông y việt nam, làm thêm các xét nghiệm cần thiết để tìm đúng nguyên nhân và có cách điều trị thích hợp.

cần nghiên cứu kĩ các chế độ ăn uống và đồ mặc để tránh bị lại, bệnh này không nên chủ quan vì thời tiết và chế độ ăn uống là nguyên nhân chính gây.  

CÁCH CHỮA NỔI MỀ ĐAY HIỆU QUẢ

Chứng mề đay và cách phòng ngừa mề đay

Bệnh mề đay (hay còn gọi là bệnh mày đay) là bệnh ngoài da phổ biến ở trẻ em và người lớn, có rất nhiều nguyên nhân gây ra bệnh, có thể do dị ứng với sự biến đổi của thời tiết, dị ứng thuốc…

nổi mề đây ở trên vai

Triệu chứng của mề đay là những mảng phù màu hồng hoặc đỏ nổi cao trên mặt da, kích thước và số lượng thay đổi khác nhau, có thể ở bất cứ vị trí nào trên da, khi mề đay khỏi không để lại dấu vết gì.

Thông thường người ta chia mề đay ra làm 2 loại chính:

nổi mề đay theo mùa

Cơn mề đay cấp tính: Bệnh biểu hiện đột ngột ở bất cứ vùng nào trên cơ thể, thể hiện trên những sần, phù nề, ngứa dữ dội. Cơn xảy ra trong vài phút hoặc vài giờ rồi lặn hoặc có thể từng đợt kế tiếp nhau. Trong cơn mề đay cấp có thể kèm theo sốt cao, nôn mửa, đau quặn bụng, khó thở…

là khế chua để tắm

Cơn mề đay mãn tính: Đó là khi tình trạng nổi mề đay kéo dài trên 8 tuần, không kể nhiều hay ít, có khi ngắt quãng nhiều ngày, có thể gặp các dạng khác nhau.

Mề đay thành vệt dài, thành vòng – mề đay xuất huyết.

Mề đay sần ở trẻ em – mề đay mụn nước, phòng nước.

Mề đay khổng lồ – đó là phù nổi đột ngột làm sưng phù mặt, mi mắt, môi hoặc bộ phận sinh dục, thường sau vài giờ thì lặn, không ngứa chỉ gây cảm giác căng tức khó chịu. Mức độ nguy hiểm của dạng phù này là có thể làm phù đường hô hấp trên, gây hẹp thanh quản và họng dẫn tới khó thở, phải cấp cứu.

Mề đay cấp tiết Cholin: Xuất hiện khi đi ra nắng, vận động thể lực, xúc cảm hay gặp ở người trẻ tuổi. Mề đay nổi đột ngột rầm rộ khắp cơ thể gây cảm giác rất ngứa.

Nguyên nhân của chứng mề đay, có thể là do những yếu tố sau:

Do yếu tố vật lý như chấn thương, cọ xát, lạnh nắng.

Do tiếp xúc các vật lạ qua da, qua đường hô hấp, do ăn uống, thuốc, mỹ phẩm, côn trùng, ký sinh trùng, vi khuẩn…

Do di truyền, chủ yếu là chứng dị ứng do lạnh.

Do các bệnh hệ thống: Có thể gặp mề đay kết hợp với bệnh Luput ban đỏ hệ thống, u ác tính, cường giáp trạng…cũng có nhiều trường hợp nổi mề đay nhưng không xác định được nguyên nhân.

Về điều trị:

Để điều trị hiệu quả chứng mề đay trước hế phải tìm ra được căn nguyên gây bệnh. Tuỳ vào mức độ và nguyên nhân gây ra, mà bác sỹ điều trị bằng thuốc nam hoặc thuốc tây. Nếu bệnh nặng hoặc xuất hiện thường xuyên, người bệnh phải đi khám ở các cơ sở y tế để có hướng xử trí tốt nhất.

Phòng bệnh:  

nổi mề đay nặng

Những người dễ bị nổi mề đay thường là có cơ địa nhạy cảm, do vậy để phòng bệnh cần lưu ý những điểm sau:

Đối với nổi mề đay do lạnh, luôn chú ý mặc ấm, hạn chế tối đa tiếp xúc với môi trường lạnh.

Nếu do ăn uống nổi mề đay thì không nên ăn những thức ăn đó (như thịt gà, cá chép, tôm, cua…).

Phụ nữ khi sử dụng mỹ phẩm phải thận trọng, lụa chọn những loại mỹ phẩn thích hợp với loại da của mình.

Khi tiếp xúc với môi trường có nhiều chất độc hại phải đeo khẩu trang và mặc quần áo bảo hộ lao động.

Cần giữ gìn vệ sinh cơ thể sạch sẽ, hạn chế sự xâm nhập của các loại ký sinh trùng như bọ chét, chấy rận.

Đặc biệt khi sử dụng các loại thuốc đông – tây y mà không được hướng dẫn của bác sỹ, không chỉ gây ra chứng mề đay mà còn có thể bị ngộ độc thuốc.

NỔI MỀ ĐAY DO THỜI TIẾT

Khi thời tiết dần trở lạnh, số người đến khám vì nổi mề đay lại tăng. Nguyên nhân là do dị ứng với không khí lạnh.

nổi mề đay do thời tiết

Nổi mề đay vì lạnh là một bệnh khá phổ biến. Bác sĩ Việt Nga,  cho biết có nhiều nguyên nhân dẫn đến bệnh như: yếu tố vật lý nóng, lạnh, tiếp xúc với dị nguyên lạ: có người dị ứng sơn, cỏ may, cây cỏ, ăn uống, thuốc..., trong đó có nổi mày đay do lạnh. Có người không thể ở trong phòng điều hòa vì cứ vào là bị ngứa, nổi mề đay. Đặc trưng của bệnh là các mảng sẩn đỏ trên da, đường kính từ vài mm đến vài cm, có người bị sẩn cả mảng rất to.

Bác sĩ Nguyễn Thành, Bệnh viện Da liễu Trung ương cũng cho biết, ngứa là triệu chứng điển hình nhất của bệnh. Ngứa rất dữ dội, càng gãi càng ngứa. Có khi gãi đến chảy cả máu vẫn không đỡ. Da của người bệnh thường bị sẩn, phù, xuất hiện rất nhanh ở bất kỳ vùng da nào. Kích thước và hình dáng của các mảng sẩn thay đổi nhanh chóng, khi lặn đi thường không để lại dấu vết gì.

là bưởi

Đa số người bệnh thường cảm thấy rất ngứa, cũng có trường hợp chỉ cảm giác châm chích hoặc rát bỏng. Bệnh gặp ở mọi lứa tuổi và hay tái phát. Bệnh thường không ảnh hưởng đến sức khỏe bởi chỉ là biểu hiện ngoài da, nhưng làm bệnh nhân khó chịu.

Theo các chuyên gia, bệnh dễ phát hiện vì có biểu hiện rõ ràng nhưng lại khó chữa vì khó xác định nguyên nhân. Chỉ cần tránh tác nhân gây mày đay là sẽ không bị bệnh nữa. Vì thế, với những người bị bệnh do lạnh thì vào mùa đông cần giữ ấm, tránh tiếp xúc với lạnh. Đi ngoài đường mùa đông thì chú ý che chắn, khẩu trang, khăn quàng che cổ, găng tay, mũ, ấm toàn bộ, chân đi tất.

Khi trên da xuất hiện các mảng sẩn, phù thì nên hạn chế gãi, chà xát mạnh trên da. Người bệnh có thể áp lạnh hoặc tắm lạnh, tránh tắm nóng, tránh ánh sáng mặt trời trực tiếp, mặc quần áo cotton nhẹ nhàng, tránh các hoạt động nặng hoặc các nguyên nhân gây ra mồ hôi.

là chè

Để điều trị mề đay, người bệnh có thể dùng thuốc kháng histamin để giảm cảm giác ngứa, khiến các nốt sẩn phù tạm thời lặn. Song song với đó, người bệnh nên dùng Phụ Bì Khang với liệu trình điều trị từ 3 đến 6 tháng để điều trị tận gốc căn bệnh này. Phụ Bì Khang là thực phẩm chức năng với các thành phần thảo dược nên rất an toàn cho người sử dụng. Các thành phần trong Phụ Bì Khang là Cao gan, Cao nhàu, L-carnitine có tác dụng tăng cường chức năng thải độc và giải độc của cơ thể, tăng cường năng lượng tế bào giúp tăng sức đề kháng của cơ thể chống lại các yếu tố gây dị nguyên (tác nhân gây dị ứng) xâm nhập từ bên ngoài.

VIỆC PHẢI LÀM NGAY KHI NỔI MỀ ĐAY

nổi mề đay

Những hiện tượng ban đầu chính là có những vùng da sẩn đỏ, ngứa và khó chịu. Mề đay là một phản ứng viêm của da, có cơ chế phức tạp, trong đó có sự can thiệp của chất trung gian hóa học chính là histamin.

Tuy là một bệnh da phổ biến, rất dễ nhận biết nhưng lại khó phát hiện nguyên nhân dù đã làm đầy đủ các xét nghiệm. Có nhiều yếu tố gây bệnh (bên trong, bên ngoài cơ thể, cơ địa) và trên một bệnh nhân, nhiều khi không chỉ có một mà gồm nhiều yếu tố cùng kết hợp.

Diễn biến bệnh

Cấp tính: xảy ra đột ngột và biến mất nhanh sau vài giờ hoặc vài ngày, hay gặp ở người trẻ và nguyên nhân thường gặp là do thức ăn hoặc thuốc.

Mãn tính: kéo dài trên 6 tuần, đa số là tự phát (vô căn), trường hợp này phải dựa vào những nghiên cứu thật công phu, tỉ mỉ mới có thể tìm được nguyên nhân. Thuốc chống dị ứng chỉ giải quyết được triệu chứng tạm thời. Muốn điều trị hiệu quả thì cái chính là phải tìm cho ra nguyên nhân, đôi khi không mấy dễ dàng.

Các dạng mề đay

Mề đay thông thường: bệnh bắt đầu đột ngột, rầm rộ ở bất kỳ vùng da nào trên cơ thể với những sẩn phù có màu hồng, đặc biệt rất ngứa và có thể hợp lại thành mảng có giới hạn rõ lan rộng khắp người. Sau vài phút hay vài giờ thì lặn mất, không để lại dấu vết. Phát ban có thể lặn ở chỗ này và nổi ở chỗ khác.

Phù mạch (còn gọi là phù Quincke): nổi ban đột ngột làm sưng to cả một vùng (mí mắt, môi, bộ phận sinh dục ngoài, niêm mạc...), cho cảm giác căng nhiều hơn ngứa, có thể kèm theo nổi mề đay. Nếu phù ở lưỡi, thanh quản, hầu sẽ gây suy hô hấp, phải xử trí cấp cứu.

Da vẽ nổi: còn gọi là mề đay giả. Nếu dùng một vật đầu tù xát nhẹ lên da, vài phút sau, trên mặt da sẽ nổi gồ lên một vệt màu hồng. Có thể đi kèm nổi mề đay.

Ngoài ra mề đay còn có những dạng khác như: sẩn nhỏ, sẩn - mụn nước hay xuất huyết.

Mề đay hay phù Quincke có thể đi kèm với những triệu chứng toàn thân như: sốt, đau khớp, rối loạn tiêu hóa, nhức đầu và nặng nhất là trụy tim mạch (sốc phản vệ) cần phải xử trí cấp cứu.

Điều trị bệnh mề đay

- nên dùng các loại mỹ phẩn sản xuất từ thiên nhiên, không nên dùng những mỹ phẩm không biết nguồn gốc.

mề đay

- Tốt nhất là loại bỏ yếu tố gây bệnh nếu biết.

- Tránh một số thức ăn, một số thuốc có thể gây dị ứng. Tránh các chất kích thích như: gia vị, rượu, trà, cà phê...

Trong cơn cấp:

- Ăn nhẹ, giảm muối.

- Trường hợp gây ngứa, khó chịu nhiều, có thể dùng giấm thanh pha trong nước ấm (1 phần giấm 2 phần nước) để thoa hay tắm.

- Tránh dùng thuốc mỡ kháng histamin (phenergan) thoa vì dễ gây viêm da dị ứng. Mỡ corticoides ít hiệu quả, có thể gây một số tác dụng phụ (nhất là khi thoa trên diện tích quá lớn).

BÉ BỊ NỔI MỀ ĐAY CHỮA THUỐC GÌ

Chị Hoa ( Hà Nội) :Các mẹ ơi! sáng nay ngủ dậy em phát hiện Quân nhà em bị nổi mề đay như kiểu bị con gì đốt nhưng tững mảng to, có ngứa nhưng mà những chỗ hở như cổ và chân thì ko sao, bố mẹ cũng ko sao. Các mẹ ơi như thế là bị dị ứng hay bị con gì đốt ạ.

Trả lời : 

Xem hình bé nhà bạn thì đúng là bé bị nổi mề đay dị ứng đấy. Bệnh này rất là phổ biến . Dị ứng rất nhiều lý do gây ra, trong đó một số lý do cũng là từ thức ăn. Đây là kinh nghiệm trị dứt căn bệnh này mà nếu như chính bản thân tôi chưa trãi qua thì tôi không hề tin. 

nổi mề đay ở tay

Khi tôi còn bé một buổi sáng ngủ dậy cũng bổng nhiên phát nổi mẫn ngứa khắp mình mẩy,không thể ngủ được và căn bệnh này kể từ đấy là tái đi tái lại khiến tôi rất khó chịu. Hầu như mỗi tuần tôi đều bị nổi ngứa, thậm chí sưng mắt, mũi miệng trông rất kinh dị. Mẹ tôi đã mang tôi đi khám và uống thuốc của rất nhiều BS.

 Tuy nhiên , thuốc chỉ là chữa trị cấp thời. Khi nào bị nổi ngứa, uống và thì những vết ngứa đỏ sẽ lặn đi . Nhưng nó không thể dứt bệnh mà vẫn nổi ngứa ít nhất 1, 2 lần / tuần. Tôi có một ông dượng, dượng tôi bị căn bệnh này rất nặng. Thậm chí nặng hơn tôi gấp nhiều lần. Dượng trị dứt căn bệnh này bằng :" chuối " Mỗi ngày dượng tôi ăn 2 đến 3 quả chuối sứ hoặc chuối bom(không phải loại chuối già vỏ màu xanh đâu). Ăn trong vòng nhiều tháng đến trên 1 năm. Từ đó căn bệnh nổi mề đay xem như là tuyệt chủng trong cơ thể. 

sinh tố lưu

Dượng tôi chỉ cho tôi bí quyết này. Tuy nhiên, mẹ của tôi không tin vào việc ăn chuối có thể dứt bệnh, bà vẫn kiên trì mang tôi đi khám và chửa trị tại các bs giỏi có tiếng tăm tại các BV lớn. Nhưng bố tôi thì quyết định thử thách bí quyết trị bệnh bằng pp ăn chuối kia. Mỗi ngày khi đi đón tôi đi học về, ông ghé ngang chợ mua cho tôi một nải chuối . Tôi ăn rất nhiều trong khoảng thời gian ấy. Vài ngày là hết nải chuối . 

Tôi không biết rằng tôi đã ăn chuối trong bao lâu?Vì lúc ấy tôi vẫn còn bé . Nhưng quả là một thời gian sau đó, và cho tới tận bây giờ , căn bệnh nổi mề đay không bao giờ tái hiện nữa. Sau một lần khám sức khỏe, Bs cho tôi biết rằng gan của tôi rất tốt và có miễn nhiễm. 

nổi mề đay ở bụng

Không cần phải chích ngừa viêm gan gì nữa. Từ đó tôi vẫn góp ý khuyên ai đó nếu tin vào hiệu quả và chất bổ dưỡng trong quả chuối có thể trị bệnh thì áp dụng thử xem. Chẳng mất mát vào đâu vì ăn chuối cũng tốt mà lại có khả năng giúp chúng ta chống lại căn bệnh dị ứng khó chịu kia. Nhưng cái này là pp trị bệnh lâu dài và kiên trì. Nếu ai ăn chuối khoảng 1, 2 tuần đã than phiền là không hiệu nghiệm thì không hẳn như thế đâu nhé. Các bạn thử xem. Chúc sức khỏe.bạn còn có thể cho bé uống trà gừng để giúp cơ thể được ấm, ăn uống điều độ, không nên cho trẻ ăn nhiều hải sản và một số thức ăn khiến da cháu dị ứng.

BỆNH MỀ ĐAY CÓ ẢNH HƯỞNG TỚI SINH HOẠT KHÔNG

Mề đay là căn bệnh ngoài da, triệu chứng dễ nhận thấy nhất là trên da nổi lên từng đám mẩn tập trung hoặc rải rác, không đều, màu hồng, rất ngứa, gây khó chịu. Bệnh này phổ biến ở cả trẻ em và người lớn.

nổi mề đay

Chị Thu Trần (Hà Nội ) bị nổi mề đay 3 tháng nay. Mặc dù chị đã uống thuốc theo sự chỉ dẫn của bác sĩ nhưng vẫn không thấy hết. Các đốm cứ nổi rồi lại lặn, rồi lại nổi lên tiếp, gây ngứa rất khó chịu. Chị không biết dùng thuốc nào để trị dứt bệnh này cũng như những cách trị mẹo để không còn bị ngứa nữa.

BS. Mai Thu Đường (Bệnh viện Da liễu hà nội) cho biết: “Theo y học hiện đại, mề đay xảy ra do những chất gây dị ứng (như thời tiết, thức ăn, lông động vật, phấn hoa, côn trùng...) tác động vào cơ thể. Kích thước và số lượng mề đay thay đổi khác nhau, có thể ở bất cứ vị trí nào trên da. Thông thường, người ta chia mề đay ra làm 2 loại chính là mề đay cấp tính và mề đay mạn tính.

Mề đay cấp tính: Bệnh biểu hiện đột ngột ở bất cứ vùng nào trên cơ thể, ngứa dữ dội. Tuy nhiên, cơn ngứa chỉ xảy ra trong vài phút hoặc vài giờ rồi lặn hoặc có thể từng đợt kế tiếp nhau. Trong cơn mề đay cấp có thể kèm theo sốt cao, nôn mửa, đau quặn bụng, khó thở…

Mề đay mạn tính là khi tình trạng nổi mề đay kéo dài trên 8 tuần, không kể nhiều hay ít, có khi ngắt quãng nhiều ngày, có thể gặp các dạng khác nhau. Trẻ em thường mắc mề đay cấp tính nhiều hơn. Người lớn và phụ nữ dễ mắc mề đay mãn tính.

Cách phòng bệnh và chữa trị

Để điều trị hiệu quả chứng mề đay, trước hết phải tìm ra được căn nguyên gây bệnh. Tùy vào mức độ và nguyên nhân gây bệnh mà bác sĩ kê đơn thuốc điều trị khác nhau. Thông thường người bệnh sẽ được chỉ định dùng thuốc kháng Histamin để cắt cơn ngứa, giảm triệu chứng sẩn đỏ tức thời.

Thêm chú thích

Tuy nhiên, các bác sĩ cũng khuyến cáo: Bệnh nhân không nên lạm dụng thuốc kháng Histamin vì những loại thuốc này ảnh hưởng nghiêm trọng đến gan, thận người bệnh, đặc biệt nguy hiểm với những người có tiểu sử mắc bệnh suy thận. Tốt nhất, người bệnh nên sử dụng các thuốc mát gan, tránh sử dụng chất kích thích và các thức ăn làm tăng bệnh.

bạn cũng co thể dùng các loại là cây như chè, là chầu để tắm thường xuyên, vì bệnh này thường hay thay đổi theo thời tiết, không có y khó nếu bạn quan tâm tới bản thân mình hơn.

Hiện nay, người bệnh có thể sử dụng sản phẩm Phụ Bì Khang để điều trị dứt điểm căn bệnh mề đay khó chịu này. Phụ Bì Khang có các thành phần giúp khôi phục và tăng cường khả năng giải độc, thải độc của gan, hỗ trợ cơ thể đẩy lùi các tác nhân gây dị ứng. Đồng thời, thành phần L-Carnitine có trong sản phẩm giúp cơ thể tăng cường năng lượng tế bào, tăng sức đề kháng, chống lại các yếu tố gây bệnh, từ đó bảo vệ cơ thể thoát khỏi hoàn toàn căn bệnh mề đay.

CÁCH CHỮA TRỊ BỆNH NỔI MỀ ĐAY

Có những lúc mề đay (dị ứng) không chỉ hiền lành xuất hiện trên da, mà còn có thể gây nguy hiểm chết người.

Một bệnh nhân 20 tuổi cho biết hồi nhỏ anh thường bị dị ứng (nổi mề đay) do ăn ếch, tôm... Từ khoảng 16 tuổi đến nay tình trạng dị ứng càng nhiều dù không ăn bất cứ hải sản nào, nhất là những lúc trời trở lạnh hoặc ngày ít nắng, buổi chiều tối hay gần sáng. Người bệnh vô cùng cực khổ, ngứa không chịu nổi.

Ban đầu nổi mẩn nhỏ như muỗi chích nhưng càng lúc càng to dần. Dù đã làm đủ cách theo lời khuyên của người quen như tránh gió, giữ ấm người nhưng càng giữ ấm, mặc ấm thì mồ hôi ra nhiều và mẩn đỏ nổi càng nhiều, càng ngứa. Đồng thời bệnh nhân này cũng bị bạc tóc sớm nên lo lắng, không biết mề đay có liên quan gì đến máu. Đi khám da liễu, đã thử máu nhưng chức năng gan bình thường.

Bệnh dị ứng, mề đay là một bệnh ngoài da, triệu chứng dễ nhận thấy nhất là trên da nổi lên từng đám mụn tập trung hoặc rải rác, không đều, màu hồng hoặc xanh trắng và rất ngứa.

<>Theo Thạc sĩ Cao Minh thuộc Trung tâm đào tạo thuốc đông y cho biết, triệu chứng và nguyên nhân của bệnh dị ứng mề đay bao gồm:

<>- Triệu chứng:

Ngứa dữ dội, dấm dứt. Có khi kèm đau bụng, ỉa lỏng, khó thở (do ban mọc ở đường tiêu hóa, hô hấp). Tiến triển từng đợt vài ngày, có khi tái phát dai dẳng hàng tháng, năm nọ tới năm kia.

<>- Căn nguyên :

+ Thường do dị ứng, giải phóng Histamin, Serotonin. Thể địa dị ứng IgE tăng.

+ Cây cỏ, côn trùng lông súc vật, phấn hoa, bụi...

+ Hoá chất

+ Thuốc men: Sulfamid, aspirin, penixilin

+ Thức ăn- tôm cua cá, ốc (hải sản)

+ Do lạnh: Nước lạnh, gió lạnh, mưa lạnh

+ Không rõ nguyên nhân

<>Cách điều trị

Điều trị: Tây y và đông y

+ Tây y điều trị giai đoạn cấp rất hiệu quả tuy nhiên dễ tái phát, để điều trị triệt để cần kiên trì điều trị kết hợp đông y.

+ Theo đông y: Nguyên nhân gây dị ứng nói chung là do chứng năng gan kém, nóng gan vì vậy cần kiêng đồ cay nóng và các thức ăn mà bản thân đã từng dị ưng. Hải sản là thức ăn nhiều người bị dị ứng.

Sản phẩn "Tinh Hoa Tả Can" có tác dụng đào thải tác nhân gây bệnh đồng thời trên hệ gan mật và hệ tiết niệu, nhờ cơ chế này mà bệnh đã được chữa trị tận gốc. Tuy nhiên, để chữa khỏi triệt để bệnh nhân cần kiên trì điều trị 3-6 tháng, kể cả khi đã thấy không còn triệu chứng của bệnh.

NGUYÊN NHÂN VÀ CÁCH ĐIỀU TRỊ BỆNH MỀ ĐAY

Theo sách Nam dược thần hiệu của Tuệ Tĩnh, quả lựu có vị ngọt, chua, chát, tác dụng làm nhuận được họng bị khô, trừ được lao.

Cây lựu còn có tên gọi là tháp lựu, thạch lựu, an thạch lựu, đan nhược, kim bàng, kim tương, tạ lựu... là một loại cây nhỏ, thuộc mộc, cao chừng 2-3m, thân xám có vỏ mỏng, cành mảnh, lá đơn mọc đối, hình thuôn dài, mép nguyên cuống ngắn.

Hoa lựu màu đỏ tươi hoặc màu trắng (bạch lựu) mọc riêng lẻ, hoa thường nở về mùa hè. Quả da màu lục, khi chín màu vàng đỏ lốm đốm.

Trong quả có 8 ngăn xếp thành hai tầng, tầng trên có 5 ngăn, tầng dưới có 3 ngăn, phân cách nhau bởi một màng mỏng. Hạt rất nhiều, hình 5 cạnh, sắc hồng trắng, có vị ngọt, thơm.

Cây lựu được trồng ở khắp nơi để làm cảnh và lấy quả ăn. Vỏ quả lựu vị chua, chát, tính ôn, có tác dụng làm săn ruột, cầm tiêu chảy, ... Rễ dùng sát trùng rất tốt và trị được huyết lậu.

Sau đây là một số bài thuốc chữa bệnh:

Bài 1: Chữa nổi mày đay, mẩn ngứa do nhiệt: Vỏ quả lựu tươi, ké đầu ngựa, bèo cái, bồ công anh, thổ phục linh, hà thủ ô, mỗi loại 12 g xác ve sầu, mã đề, cam thảo đất, mỗi thứ 8g.

Cho tất cả vào nồi ngâm với 750 ml nước trong 15 phút, sắc còn 200 ml, chia 2 lần uống trước bữa ăn. Mỗi liệu trình 3-5 ngày.

Bài 2: Chữa ho do nhiễm lạnh: Hoa lựu trắng tươi 24 bông, đường phèn 15g. Cho tất cả vào nồi ngâm với 500 ml nước trong 15 phút, sắc còn 150 ml, chia 2 lần uống trước khi đi ngủ. Mỗi liệu trình 7-10 ngày.

BÀ BẦU BỊ MỀ ĐAY

Sau một tuần ăn khế chua và tắm mình với lá khế, tình hình mề đay của mình đã được cải thiện rõ rệt.

Khi mang thai ở giai đoạn thứ 2 thứ 3 của thai kỳ, mẹ bầu thường gặp tình trạng ngứa khắp cơ thể đơn giản vì tăng cân nhiều, da quá căng và rạn. Ngứa nặng nhất xuất hiện ở vùng bụng, ngực, hông, đùi, nghĩa là những nơi tăng kích thước nhiều nhất trong quá trình mang thai. Nếu ngứa như vậy thì mẹ bầu sẽ không phải lo lắng nhưng vì một lý do khác như mẩn ngứa và nổi mề đay thì mẹ bầu nên cẩn trọng.

Nổi mề đay là một bệnh viêm da truyền nhiễm cấp tính do virus mề đay gây nên, sẽ không nguy hiểm đối với những người bình thường nhưng lại rất nguy hiểm đối với phụ nữ mang thai. Vì virus mề đay lây lan, viêm nhiễm khắp người, loại virus này còn tấn công cả vào trong tử cung thông qua nhau thai và bộ phận sinh dục nên ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển của thai nhi gây hậu quả xấu. Điều mà không mẹ bầu nào mong muốn. Trong quá trình mang thai do thay nổi nội tiết tố, thay đổi độ pH vùng âm hộ, âm đạo, vùng này có độ kiềm cao nên rất nhạy cảm dễ dẫn đến viêm nhiễm. Ở bà bầu mề đay thường xuất hiện ở tháng thứ 4 đến tháng thứ 9 và gây ngứa ở những vùng có lông như đầu, mặt, nách, bộ phận sinh dục. Tuy nhiên có một số mẹ bầu lại hay nhầm tưởng bị ngứa do da bị rạn và căng quá mức nên khi mề đay nổi toàn thân và liên tục xuất hiện dẫn đến nguy cơ nặng thì mẹ bầu mới té ngửa ra thì lúc đó sẽ thật khó chữa.


Ở bà bầu mề đay thường xuất hiện ở tháng thứ 4 đến tháng thứ 9 và gây
ngứa ở những vùng có lông như đầu, mặt, nách, bộ phận sinh dục. (ảnh
minh họa)


Dấu hiệu để mẹ bầu nhận biết nổi mề đay là những mảng sẩn phù màu hồng hoặc đỏ, nổi trên da mặt, từng đám mụn mọc tập trung hoặc rải rác không đều ở bất cứ vị trí nào trên cơ thể gây cảm giác ngứa khó chịu. Những vết đỏ, hồng nổi từng mảng sẽ xuất hiện vài phút và mất dần đi nhưng rồi ngày sau sẽ tái phát. Đấy là trường hợp nhẹ còn nếu bị nặng sẽ kèm theo đau cổ họng, ho, sốt, sổ mũi, đau đầu, khớp và ra nhiều khí hư…

Sở dĩ mình hiểu và biết tường tận căn bệnh mề đay là do mình đã từng mắc phải trong thời gian bầu bí, lúc đó mình đang ở tuần thứ 25 của thai kỳ. Nếu mẹ nào đã mắc chứng mề đay thì sẽ hiểu và thông cảm với nỗi khổ của mình. Những ngày tháng sống với những vết loang nổ, lốm đốm dấu chấm đỏ to nhỏ như một chú chó đốm và cảm giác ngứa ngáy liên hồi, ngứa toàn thân và chỉ muốn gãi cho thỏa cơn ngứa thôi mới thấy thật thảm hại. Tất cả từ vùng bụng, ngực, cánh tay, mông, đùi đều nổi mẩn và bị xước do tay mình gãi. Nhiều đêm mất ngủ vì mề đay hoành hành còn ban ngày thì bị chứng ốm nghén, buồn nôn đến đau quặn bụng. Cả tháng ấy mình chỉ ở nhà vì phải kiêng gió, tránh khói, bụi, phải ăn kiêng những đồ ăn dễ gây dị ứng và lại còn không được tắm nước lạnh nữa chứ. Giữa những ngày hè trời nắng nóng như đổ lửa, mình đeo ba lô ngược đến toát cả mồ hôi thì thử hỏi không tắm có chịu được không cơ chứ?

Đi khám bác sĩ da liễu thì mang về một vốc thuốc to nhưng cũng không dám uống mặc dù bác sĩ bảo chẳng sao cả. Định thi gan với chứng mề đay, ai dè hôm mẹ chồng ra chơi thấy con dâu toàn thân nổi mẩn đỏ, mẹ kêu quá trời vì thương con. Ngay hôm đó, mẹ đã sai chồng đi tìm cho bằng được lá khế về để mẹ đun nước tắm. Mẹ bảo chỉ có lá khế, bài thuốc dân gian mới trị nổi chứng mề đay ở thai phụ. Ông xã mình mang về cho mình một túi lá khế to đưa cho mẹ để mong cứu nguy. Nhìn mẹ cẩn thận tuốt nhanh từng lá khế rồi rửa sạch dưới vòi nước, sau cùng mẹ dùng cối giã nát lấy nước chua. Mẹ mình vừa làm vừa dạy mình cách làm. Mẹ bảo chỉ cần “500 gam lá khế chua tươi, rửa sạch rồi cho vào giã lấy nước chua đun sôi kỹ, thật đặc sau đó hòa một ít nước lạnh để mức âm ấm rồi dùng khăn nhúng nước lá khế chua đã đun chà nhẹ lên vùng bị mề đay hoặc dùng bã lá khế chà sát lên hay có thể tắm đều được. Ngày làm 2 lần chứng mề đay sẽ giảm dần và các nốt đỏ sẽ bay biến”.


Lá khế giúp chữa bệnh mề đay hiệu quả cho bà bầu. (ảnh minh họa)

không nhưng là khế mà bà bầu còn có thể lấy những loại lá như bòng, là chè, để nấu nước tắm đều đều trong vòng 1 tháng thì nỗi lo các mẹ sẽ hết.

Mẹ mình còn ướp khế với muối cho mình ăn vì mẹ bảo quả khế có vị chua, ngọt, tính mát có tác dụng chống viêm lợi phế, nhuận tràng…Mẹ bảo những thành phần như lá khế, hoa khế, quả khế đều có tác dụng chống dị ứng và chống ngứa đặc biệt trừ rôm sảy và mề đay rất hiệu quả…

Một tuần mẹ ra chơi là một tuần mình được ăn khế chua và tắm mình với lá khế như kiểu em bé ấy. Tình hình mề đay được cải thiện rõ rệt, những nốt mẩn đỏ loang nổ dần dần biến đâu mất tiêu và mình không còn bị ngứa nữa. May mà mẹ chồng ra kịp chứ phải sống chung với mề đay không biết con mình sẽ thế nào mất. Hú hồn các mẹ à. Bài thuốc dân gian của mẹ chồng mình rất hiệu nghiệm đấy nên mẹ bầu nào có bị cũng làm thử nhé. Tuy nhiên, khi đã khỏi mề đay các mẹ cũng nên phòng chứng mề đay tái phát nhé. Ví như mình sau khi khỏi mình luôn kiêng khem tránh gió, tránh bụi, giữ gìn vệ sinh sạch sẽ, tránh ăn những thức ăn dễ gây dị ứng…Nhiều cái cần phải kiêng lắm nên mề đay không có cớ tái phát các mẹ à.

Bây giờ thì mẹ tròn con vuông rồi, trộm vía Tom nhà mình chào đời được 3,2 kg, rất háu ăn và luôn ngủ tít lên mình mới rảnh để bán than cùng các mẹ đấy. Nhưng mình cũng không dám lướt web và xem ti vi nhiều vì sợ sau này quáng gà thì chết. ^ ^. Mình cũng mong các mẹ giống mình có sức khỏe để vượt cạn thành công.

THƯỜNG XUYÊN NÔI MỀ ĐAY NÊN UỐNG THUỐC GÌ

Thời gian gần đây tôi bị nổi mề đay rất nhiều, một số chỗ trên mặt, chân tay rồi lây ra toàn thân. Xin bác sĩ cho biết tôi phải uống thuốc gì để khỏi bệnh.

Tôi là Hoàng Nam , ở Hải Phòng, năm nay 31 tuổi. Thời gian gần đây tôi bị nổi mề đay rất nhiều, một số chỗ trên mặt, chân tay và lây ra toàn thân. Mỗi lần bị như thế rất khó chịu. Khi nào tôi uống thuốc dị ứng thì đỡ nổi nhưng chỉ sau 2 ngày không uống thuốc lại bị tiếp. Xin các bác sĩ cho biết tôi phải uống thuốc gì? Rất mong được bác sĩ tư vấn giúp đỡ. Xin cám ơn!

Ảnh minh họa: Health

Chào bạn,

Mề đay là một tình trạng viêm ở lớp bì gây nên phù nề tại chỗ ngoài da. Bệnh gây nổi mẩn trên da với hình dạng bất kỳ, kích thước cũng khác nhau: từ những sẩn đỏ nhỏ bằng đầu đũa đến từng mảng đỏ, sưng phù và luôn kèm theo triệu chứng ngứa.

Mẩn ngứa có thể nổi vào buổi sớm sau khi ngủ dậy, lúc chiều tối hoặc có thể cả ngày. Ðặc điểm của mề đay là xuất hiện từng cơn rồi biến mất, mỗi cơn kéo dài trong vài giờ, thường không kéo dài quá 24 giờ. Nếu bệnh giới hạn trong vài tuần là mề đay cấp tính, bệnh trên 6 tuần gọi là mề đay mãn tính.

Mề đay là một bệnh lý khá phức tạp với rất nhiều nguyên nhân khác nhau. Có thể do ký sinh trùng, nhiễm trùng, do thức ăn hay thời tiết, do thuốc, kháng nguyên hô hấp (phấn hoa, bụi, men mốc…). Mề đay thể nhẹ có thể điều trị tại nhà bằng nhóm thuốc chống dị ứng kháng Histamin với thời gian từ một đến vài tuần kết hợp với việc tìm ra và loại bỏ yếu tố gây bệnh nếu có. Đối với thể nặng thường khiến bệnh nhân cảm thấy khó thở, sốc do phù nề đường hô hấp, cần nhập viện để được bác sĩ khám và điều trị hợp lý.

Trường hợp của bạn có thể là một dạng mề đay cấp tính thể nhẹ. Do vậy, việc cần thiết nhất là sớm tìm ra và loại bỏ tác nhân gây dị ứng. Như chia sẻ bên trên, bệnh có thể là thức ăn hay do tiếp xúc thường ngày, bạn cần chú ý quan sát và lưu ý những vật dụng, thức ăn thường ngày để tìm ra và loại trừ tác nhân này.

Và cũng trong chia sẻ bên trên, một số tác nhân không dễ nhận diện, tốt nhất bạn nên đến cơ sở y tế có chuyên khoa da liễu để được thăm khám và làm những xét nghiệm cần thiết. Một việc cần thiết trước mắt bạn nên làm hiện nay là để ý và loại bỏ những tác nhân gây dị ứng trong sinh hoạt hàng ngày.

NỔI MỀ ĐAY VÀO MÙA NÀO

Nổi mề đay khi trời lạnh


Khi thời tiết dần trở lạnh, số người đến khám vì nổi mề đay lại tăng. Nguyên nhân là do dị ứng với không khí lạnh.



Nổi mề đay vì lạnh là một bệnh khá phổ biến. Bác sĩ Vũ Mạnh Hùng, Bệnh viện Da liễu Hà Nội cho biết có nhiều nguyên nhân dẫn đến bệnh như: yếu tố vật lý nóng, lạnh, tiếp xúc với dị nguyên lạ: có người dị ứng sơn, cỏ may, cây cỏ, ăn uống, thuốc..., trong đó có nổi mày đay do lạnh. Có người không thể ở trong phòng điều hòa vì cứ vào là bị ngứa, nổi mề đay. Đặc trưng của bệnh là các mảng sẩn đỏ trên da, đường kính từ vài mm đến vài cm, có người bị sẩn cả mảng rất to.

Bác sĩ Nguyễn Thành, Bệnh viện Da liễu Trung ương cũng cho biết, ngứa là triệu chứng điển hình nhất của bệnh. Ngứa rất dữ dội, càng gãi càng ngứa. Có khi gãi đến chảy cả máu vẫn không đỡ. Da của người bệnh thường bị sẩn, phù, xuất hiện rất nhanh ở bất kỳ vùng da nào. Kích thước và hình dáng của các mảng sẩn thay đổi nhanh chóng, khi lặn đi thường không để lại dấu vết gì.

Đa số người bệnh thường cảm thấy rất ngứa, cũng có trường hợp chỉ cảm giác châm chích hoặc rát bỏng. Bệnh gặp ở mọi lứa tuổi và hay tái phát. Bệnh thường không ảnh hưởng đến sức khỏe bởi chỉ là biểu hiện ngoài da, nhưng làm bệnh nhân khó chịu.

Theo các chuyên gia, bệnh dễ phát hiện vì có biểu hiện rõ ràng nhưng lại khó chữa vì khó xác định nguyên nhân. Chỉ cần tránh tác nhân gây mày đay là sẽ không bị bệnh nữa. Vì thế, với những người bị bệnh do lạnh thì vào mùa đông cần giữ ấm, tránh tiếp xúc với lạnh. Đi ngoài đường mùa đông thì chú ý che chắn, khẩu trang, khăn quàng che cổ, găng tay, mũ, ấm toàn bộ, chân đi tất.

Khi trên da xuất hiện các mảng sẩn, phù thì nên hạn chế gãi, chà xát mạnh trên da. Người bệnh có thể áp lạnh hoặc tắm lạnh, tránh tắm nóng, tránh ánh sáng mặt trời trực tiếp, mặc quần áo cotton nhẹ nhàng, tránh các hoạt động nặng hoặc các nguyên nhân gây ra mồ hôi.

Để điều trị mề đay, người bệnh có thể dùng thuốc kháng histamin để giảm cảm giác ngứa, khiến các nốt sẩn phù tạm thời lặn. Song song với đó, người bệnh nên dùng Phụ Bì Khang với liệu trình điều trị từ 3 đến 6 tháng để điều trị tận gốc căn bệnh này. Phụ Bì Khang là thực phẩm chức năng với các thành phần thảo dược nên rất an toàn cho người sử dụng. Các thành phần trong Phụ Bì Khang là Cao gan, Cao nhàu, L-carnitine có tác dụng tăng cường chức năng thải độc và giải độc của cơ thể, tăng cường năng lượng tế bào giúp tăng sức đề kháng của cơ thể chống lại các yếu tố gây dị nguyên (tác nhân gây dị ứng) xâm nhập từ bên ngoài.

NỔI MỀ ĐAY BỊ NGỨA Ở TRẺ

Hiện tượng nổi mề đay ở trẻ xuất hiện kéo theo các triệu chứng như vùng da sẩn đỏ, gây ngứa và khó chịu cho trẻ. Mề đay ở trẻ thường xuất hiện dưới 2 dạng: bệnh mề đay cấp tính và mãn tính. Dưới đây là một số lưu ý dành cho cha mẹ khi trẻ bị mề đay.

Bước 1 : Xác định nguyên nhân

Xem xét trong 24-36 giờ qua trẻ có có sự thay đổi nào đặc biệt trong chế độ ăn uống hay hoạt động không. Những nguyên nhân gây ra mề đay có thể là do dị ứng thức ăn, do côn trùng cắn, do thuốc hay nhiệt độ quá nóng hay lạnh. Nếu bạn đang cho trẻ bú, hãy lưu ý những món ăn lạ mà bạn đã ăn trong thời gian qua, ví dụ sữa dê, sữa đậu nành hay đậu, có thể ảnh hưởng tới chất lượng sữa và bé bị dị ứng … Hãy hỏi ý kiến bác sĩ liệu điều đó có phải là nguyên nhân ảnh hưởng đến trẻ hay không.

Bước 2 : Cách ly dị nguyên với trẻ và giảm thiểu những việc kích ứng thêm

Nếu đã xác định được nguyên nhân gây mề đay, ngay lập tức cách ly. Đối với vùng da mề đay, dừng việc bôi thoa các hóa chất dù ngày thường vẫn sử dụng bình thường như lotion, xà phòng, nước xả vải… vì có thể làm nặng hơn tình trạng mề đay. Nếu nguyên nhân là do bị côn trùng cắn, hãy dành thời gian để giặt giũ sạch sẽ drap giường, khăn mặt, dọn dẹp tủ quần áo của trẻ. Cũng không cho trẻ dùng tay gãi hay chà sát mạnh lên vùng da mề đay, vì điều này không khiến cho cơn ngứa giảm đi mà còn gây trầy trụa và nhiễm trùng.

Bước 3: Giảm ngứa và khó chịu ở vùng da bằng các thuốc trị ngứa tại chỗ

Thoa lotion trị ngứa lên vùng da bị sưng hoặc dùng dạng phun xịt đối với trẻ nhỏ. Có thể xay bột yến mạch hòa với nước ấm rồi dùng bông gòn thấm nhẹ dịch lên vùng da mề đay trong 20- 30 phút rồi lau sạch bằng nước ấm. Bột yến mạch sẽ làm dịu đi cảm giác ngứa ngáy khó chịu trên vùng da mề đay.

Bước 4: Sử dụng Phụ Bì Khang điều trị dứt điểm bệnh mề đay

Đối với trẻ trên 2 tuổi, bố mẹ có thể cho bé sử dụng thực phẩm chức năng Phụ Bì Khang để hỗ trợ điều trị dứt điểm tình trạng mề đay tái phát nhiều lần. Phụ Bì Khang đã được 2 bệnh viện lớn là bệnh viện Da liễu trung ương và bệnh viện Đại học Y Hà Nội nghiên cứu và ghi nhận tính hiệu quả, an toàn cao. Các thành phần trong Phụ Bì Khang là Cao gan, Cao nhàu sẽ giúp tăng cường chức năng gan, thận nhằm làm tăng khả năng giải độc và thải độc của cơ thể và L-Carnitine giúp tăng cường năng lượng tế bào, bảo vệ tế bào, đẩy lùi các tác nhân gây dị ứng.

Bước 5 : Vệ sinh

Cho trẻ mặc quần áo bằng vải cotton thoáng mát, rộng rãi, không bó sát. Khi tắm nên dùng nước âm ấm và không chà xát quá nhiều lên vùng da mề đay cũng như không sử dụng các loại xà phòng thơm, dưỡng ẩm. Nếu trẻ bị kích ứng bởi xà phòng thì nên tắm cho trẻ bằng nước ấm.

NỔI MỀ ĐAY DO NGỨA

Mùa nào thức nấy. Hè về, Hè về, chứng mề đay lại đến viếng nhiều người chúng ta. Ôi, ngứa! ngứa! ngứa!

Mề đay (urticaria, nôm na hives, wheals) hay xảy ra lắm. Cứ 100 người, đến 15-20 người (15-20%), trong suốt cuộc đời, thế nào cũng có lúc nổi mề đay, lắm khi nhiều lần. Phụ nữ dễ nổi mề đay hơn đàn ông. Mề đay đến thăm lứa tuổi 20 đến 40 thường nhất. Theo sử sách, chứng mề đay được nhận ra đầu tiên vào thời Celsus, 30 năm trước Thiên-Chúa giáng sinh.

Thủ phạm chính là những tế bào tên gọi mast cells, hiện diện tại nhiều cơ quan, ở cả da nữa, nhất là quanh các mạch máu. Chúng hiện diện rất nhiều nơi mí mắt, môi, da đầu. Mast cells chứa các chất gây ngứa, trong có histamine, chất quan trọng trong cơ chế gây các bệnh dị ứng.

Vô số tác nhân có thể khiến mast cells tiết ra các chất gây ngứa: thức ăn, thuốc dùng, côn trùng cắn (insect bite), các chất trong không khí vào cơ thể qua đường hô hấp, nhiễm trùng, một số bệnh nội thương trong cơ thể. Một số yếu tố vật lý cũng gây nổi mề đay. Vài cơ chế tác dụng cùng lúc trong chứng nổi mề đay: sự hiện diện của quá đông tế bào mast cells, mast cells tiết các chất gây ngứa nhiều hơn bình thường, cơ thể không kịp đào thải các chất gây ngứa, ...

Nhiều người chúng ta quen thuộc với chứng này lắm: có lúc, tự nhiên thấy nổi cộm trên da những vết ngứa hồng hồng, to nhỏ khác nhau, từ 2-5 mm tới hơn 30 cm. Chúng tròn tròn hay như những ráng mây chiều vần vũ, hình dạng khác nhau. Chúng có thể nổi lên ở khắp nơi. Có khi cùng lúc với những vết mề đay ngứa ngáy, mí mắt, môi cũng sưng vêu. Sưng mí mắt, môi, tai, ..., cùng lúc với những vết mề đay trên da, được gọi là angioedema (sưng phù mạch máu).

Khi nổi lên, các vết mề đay thế nào cũng ngứa, song nhiều ít còn tùy người. Chỗ da dầy như bàn tay, bàn chân thường ngứa nhiều hơn chỗ khác. Những vết mề đay biến đi trong vòng 6-18 tiếng (ít hơn 4 tiếng, nếu do các nguyên nhân vật lý), rồi lại mọc ở chỗ khác. Khi lặn, mề đay không để lại trên da vết tích gì.Thỉnh thoảng, ở trẻ con, vết tích của mề đay là những vết tim tím nơi mông và chân. Còn những chỗ sưng angioedema thường 2-3 ngày sau mới tan hết.

Mề đay cấp tính

Đau khổ vì mề đay, nhiều hay ít, kéo dài bao lâu?

Nếu bạn bị mề đay cấp tính (acute urticaria), bạn sẽ đau khổ không quá 4-6 tuần lễ (thường chỉ trong vòng 2-3 ngày). Mề đay cấp tính hay xảy ra ở người trẻ, thường là người có “máu” dị ứng (mang các bệnh suyễn, dị ứng mũi, ...).

Nguyên nhân của mề đay cấp tính có khi rất hiển nhiên:

- Do thức ăn: đêm qua vừa đi nhậu đồ biển (seafood) với bạn bè chẳng hạn.

- Do thuốc dùng: các thuốc chứa chất nha phiến (Tylenol số 2, Tylenol số 3, Vicodin, ...), thuốc trụ sinh (penicillins, sulfa, ...), thuốc Aspirin hoặc những thuốc “giảm đau không có chất steroid” (Advil, Ibuprofen, Aleve, ...). Người ta cho rằng những thuốc vừa kể làm các tế bào mast cells tiết ra nhiều histamine.

- Do sâu bọ, muỗi mòng chích, cắn (insect sting or bite): nay đang Hè, sâu bọ, muỗi mòng nhiều lắm, bạn nên cẩn thận. Bọ chó, bọ mèo (fleas) từ chó, mèo nuôi trong nhà cũng có thể là thủ phạm.

Tuy vậy, trong hơn nửa số người nổi mề đay cấp tính, người ta không tìm thấy nguyên nhân rõ rệt.

Mề đay cấp tính cho những vết ngứa lớn nổi cộm trên da, đôi khi có những chỗ sưng angioedema dưới da đi kèm. Có người nặng hơn, choáng váng, ngất xỉu do áp huyết xuống thấp trong lúc nổi mề đay cấp tính (gọi là cơn kích-xúc anaphylaxis).

Mề đay kinh niên

Sau 6 tuần lễ, nếu mề đay vẫn lưu luyến chưa rời xa bạn, sách bảo nó là thể kinh niên. Tương lai bạn ra sao? Sau một thời gian, mề đay kinh niên có khuynh hướng bớt dần. Nhưng 50% các trường hợp mề đay kinh niên sẽ thích người bệnh, và tiếp tục đến chơi với họ cả năm. Nếu nó mê bạn, nó có thể dai dẳng, theo đuổi bạn đến 20 năm.

Mề đay kinh niên thường chỉ nổi vào một lúc nào đó trong ngày, và khi nó đến, bạn chỉ bị vài vết cộm trên da, nhỏ hơn các vết của loại mề đay cấp tính. Kể cũng may, thường mề đay ít khi nổi vào những lúc ta đang bận hoạt động thể chất hoặc tinh thần.

Rất khó tìm nguyên nhân gây mề đay kinh niên. Trong một số nhỏ các trường hợp, bác sĩ tìm ra mề đay kinh niên gây do:

- Bệnh nhiễm trùng tại chỗ hoặc toàn diện, do vi trùng (bacteria), siêu vi trùng (virus), nấm (fungus), hoặc ký sinh trùng (parasites).

- Bệnh “lupus” (systemic lupus): một bệnh kỳ lạ, cơ thể tạo những kháng thể tấn công các cơ quan của chính mình, khiến chúng hư hoại.

- Bệnh tuyến giáp trạng (thyroid disease): bệnh cường hay suy tuyến giáp trạng (hyperthyroidism or hypothyroidism) đều có thể gây nổi mề đay.

- Các bệnh ung thư: ung thư máu (leukemia), ung thư hạch (lymphoma), ung thư ruột già, ung thư phổi, gan, buồng trứng.

Lại có nhiều loại mề đay gây do các nguyên nhân vật lý (physical urticaria): nổi lên ở chỗ da bị chà xát mạnh (firm stroking), hoặc chịu sức đè ép trong một thời gian dài (sustained pressure); nổi lên sau lúc ta tập thể dục, toát mồ hôi (exercise, sweating), khi ta ra nắng, hoặc tiếp xúc với nước, nước đá hay nước nóng. Loại mề đay do những nguyên nhân vật lý (lành, không đáng sợ) thường lặn sớm hơn loại gây do những nguyên nhân khác.

Nhưng trong hơn 75% các trường hợp mề đay kinh niên, nguyên nhân không tìm ra. Chứng mề đay kinh niên không rõ nguyên nhân có tên chronic idiopathic urticaria.

Định bệnh

Bao giờ cũng vậy, một triệu chứng có thể rất lành, hoặc là biểu hiệu của một bệnh rất độc. Vấn đề, làm thế nào ta phân biệt được nó là lành hay độc.

Khi đi khám bệnh vì nổi mề đay, xin bạn mạch lạch kể cho bác sĩ nghe bạn bị chứng mề đay đã bao lâu, thường nổi mề đay hoặc nổi nhiều hơn trong trường hợp nào (ăn một thức ăn, dùng một thuốc nào đó, khi ra nắng, lúc tập thể dục, ...). Vết mề đay, khi nổi lên, ở đâu, hình thù như thế nào, ở chơi với bạn bao lâu?(Những vết bất thường, hiện diện trên da liên tục ngày này sang ngày khác, thường không phải mề đay.)

Cùng với chứng mề đay, thời gian qua, bạn có những triệu chứng gì khác không: nóng sốt, xuống cân, đau sưng các khớp xương, ...? Bạn có đang bị bệnh nhiễm trùng: hư răng, sưng nướu răng, viêm các xoang quanh mũi, nhiễm trùng đường tiểu, ...? Các bệnh khác: cường hoặc suy tuyến giáp trạng, ung thư, ... Mang thaicũng có thể gây nổi mề đay: bạn có trễ kinh không?

Nhé, bạn cũng đừng quên đem theo tất cả những thuốc men, kể cả thuốc mua không cần toa bạn đang dùng ở nhà. Chuyện đời bao giờ chẳng hai mặt, thuốc men dùng chữa bệnh, song thuốc men có thể gây bệnh. Những thuốc chứa chất Aspirin như Alka-Seltzer, những thuốc chống đau nhức như Advil, Ibuprofen có thể gây mề đay, bạn chưa quên? Những thuốc có chất Penicillin, Ampicillin, Sulfa có thể gây nổi mề đay, bạn cũng còn nhớ?

Sau khi nghe bạn kể bệnh, bác sĩ sẽ thăm khám bạn. Đầu tiên, bác sĩ khám da trước để xác định có phải bạn nổi mề đay không đã. Nếu đúng là mề đay, nhìn những vết mề đay đang hiện diện, có khi bác sĩ đoán được những nguyên nhân lành gây mề đay sau đây:

- Vết nổi cộm trên da nhỏ, đường kính chỉ từ 1-3 mm, nhưng bao quanh bởi những khoảng đỏ lớn: có thể mề đay gây do sức nóng (chẳng hạn, khi bạn tắm nước nóng, hoặc khi bạn vận động khiến nhiệt độ cơ thể tăng lên) hoặc do nước (cholinergic or aquagenic urticaria).

- Mề đay nổi ở những vùng không che bởi quần áo: mề đay do ánh sáng hay khí lạnh (light or cold induced urticaria).

- Những vết mề đay lớn và dầy, ở nơi có sự chà xát hay đè nén: mề đay gây do đè nén (pressure), thí dụ mề đay ngang vùng thắt lưng do dây lưng quần thắt chặt trên da.

- Mề đay tại vùng tiếp xúc với chất có thể gây dị ứng (như ở đùi, vùng tiếp xúc với chùm chìa khóa kim loại để trong túi quần): mề đay do tiếp xúc (contact urticaria).

- Các vết mề đay dài: mề đay do gãi, chà xát (dermatographism), một chứng rất hay xảy ra.

Bác sĩ khám xem bạn có bị chứng mề đay do gãi hay chà xát bằng cách kẻ mạnh trên tay bạn, chờ vài phút, xem có vết mề đay nổi lên không. 

Sau da, bác sĩ sẽ khám các cơ quan khác, tìm những ổ nhiễm trùng (răng, nướu, viêm xoang, ...) hoặc dấu chứng của những bệnh nguy hiểm.

Trong chứng mề đay cấp tính (dưới 6 tuần), chúng ta không cần làm các thử nghiệm để cố tìm hiểu nguyên nhân gây mề đay, trừ khi bạn có thêm những triệu chứng bất thường khác như nóng sốt, xuống cân, đau sưng các khớp xương, ... Trường hợp mề đay kinh niên, sau khi hỏi bệnh và thăm khám cho bạn, song vẫn chưa rõ nguyên nhân nào gây mề đay, và để biết chắc chứng mề đay của bạn không gây bởi những nguyên nhân nguy hiểm, bác sĩ có thể sẽ cho bạn thử máu, thử nước tiểu, thử phân, và chụp phim ngực (chest X-ray: ta hay gọi “phim phổi”, nhưng đúng ra phải gọi “phim ngực”).

Chữa trị

1. Mề đay cấp tính:

Các thuốc antihismines (thuốc có tác dụng chống chất histamine) như Chlor-Trimeton, Benadryl, Atarax, ... hay được dùng để trị mề đay cấp tính. Chlor-Trimeton, Benadryl mua bên ngoài không cần toa bác sĩ. 

Bạn mới nổi mề đay nhẹ và lười đi bác sĩ? Cũng được. Biết đâu, những vết mề đay sẽ lặng lẽ ra đi sau vài ngày. Hơi ngứa, bạn có thể dùng tạm những thuốc Chlor-Trimeton, Benadryl, trong lúc tìm nguyên nhân gây mề đay để tránh (chẳng hạn, ngưng dùng thuốc Aspirin, Advil, Nuprin, Aleve, ..., nếu đang dùng chúng; thử tránh ăn đồ biển một thời gian; tránh để sâu bọ, muỗi mòng cắn, đốt, ...). Nhớ cẩn thận, khi bạn lái xe hoặc làm việc với những máy móc nguy hiểm, vì các thuốc Chlor-Trimeton, Benadryl hay làm buồn ngủ. Chúng còn có thể gây khô miệng, bí tiểu, mờ thị giác (blurry vision), ù tai (tinnitus), chóng mặt, hồi hộp, bứt rứt, khó ngủ, hoặc các triệu chứng tiêu hóa khó chịu.

Nếu chứng mề đay của bạn nặng quá làm bạn mất vui, nếu bạn chán cảnh lái xe trong mơ do dùng các thuốc Chlor-Trimeton, Benadryl, hoặc nếu chứng mề đay của bạn đã kéo dài quá 4-6 tuần lễ, bạn nên đi khám bác sĩ. Nhớ đem theo thuốc bạn đang dùng và cho bác sĩ biết kết quả của sự dùng thuốc.

Sau khi hỏi bệnh và thăm khám kỹ lưỡng, có thể bác sĩ sẽ cho bạn dùng thuốc có tên Atarax, một trong những thuốc được xem rất hữu hiệu để chữa chứng mề đay, lại vừa túi tiền. Atarax thường cũng làm bạn lừ nhừ, song giống các thuốc Benadryl, Chlor-Trimeton, có khi trong vòng vài ngày, tác dụng buồn ngủ của thuốc sẽ bớt dần. 

Sau vài ngày, bạn vẫn chưa thực sự lai tỉnh, và muốn đổi thuốc, bác sĩ sẽ đổi sang những thuốc chống histamine mới không hoặc ít gây buồn ngủ: Allegra, Claritin, Clarinex, Zyrtec. Chúng được xem hữu hiệu ngang với Atarax. Thuốc lại tiện lợi, chỉ cần dùng 1-2 lần mỗi ngày. Phải cái chúng đắt (1 đến 2 Mỹ-kim một viên).

Khi chứng mề đay cấp tính của bạn nặng quá, thuốc antihistamine không ăn thua, có lẽ ta sẽ phải dùng thêm thuốc có chất steroid như Prednisone trong một thời gian ngắn, giúp bạn bớt ngứa.

Rồi, hai ta cùng ngồi chờ: mề đay dần biến mất trước 6 tuần lễ ư, bạn quả chỉ bị mề đay cấp tính; còn nó cứng đầu cứ tiếp tục xuất hiện ư, nó sang thể kinh niên.

2. Mề đay kinh niên:

Mề đay kinh niên nếu nhẹ, không làm phiền bạn mấy, sau khi tìm hiểu và biết nó lành, ta kệ nó, không cần chữa. Ta chỉ chữa khi nó gây bực bội, căng thẳng cho bạn.

Thuốc chính để chữa mề đay kinh niên cũng vẫn là các thuốc antihistamines (loại làm buồn ngủ, hoặc loại không làm buồn ngủ), như trong chứng mề đay cấp tính. Dùng đều, mà mề đay vẫn tiếp tục không để bạn yên, bác sĩ sẽ phải giở thêm những vũ khí khác: 

- Các thuốc H2 blocker như Tagamet, Zantac:

Những thuốc này thường được dùng trong các bệnh bao tử, khi dùng phối hợp với thuốc antihistamine, chúng tăng cường tác dụng của thuốc antihistamine.

- Thuốc Doxepin:

Doxepin thuộc nhóm thuốc chống sầu buồn (antidepressants), có tính chống mề đay rất mạnh. Đáng tiếc, thuốc hay gây buồn ngủ, mờ mắt, bí tiểu, khô miệng.

Doxepin có thể được dùng riêng để chống mề đay. Nhiều bác sĩ dùng Doxepin ban đêm, thuốc antihistamine loại mới, không hoặc ít gây buồn ngủ ban ngày để kiểm soát mề đay kinh niên và ngoan cố.

- Thuốc có chất steroid:

Trong những trường hợp mề đay kinh niên nặng và quá ngoan cố (refractory cases), bác sĩ có thể sẽ phải dùng đến bửu bối cuối cùng: chất steroid. Ở Mỹ, Prednisone là thuốc steroid hay được dùng, vì ít hại hơn các thuốc khác cùng loại. Prednisone dùng với lượng 20-30 mg cách ngày (ngày uống ngày nghỉ) cho đến khi chứng mề đay của bạn chịu đầu hàng, sau đó lượng Prednisone sẽ được giảm dần. Trong lúc chữa trị với Prednisone, ta vẫn tiếp tục thuốc antihistamine. Do tính độc hại, Prednisone không nên dùng mỗi ngày, chỉ nên dùng cách ngày, và bác sĩ sẽ cân phân bạn có thực sự cần đến loại vũ khí nặng này lâu hay không. 

Trong y học, một chứng có thể rất nhẹ, hoặc rất nặng, có thể cấp tính, hoặc kinh niên, có thể lành, hoặc do một nguyên nhân độc. Mề đay quả là một chứng đặc biệt, vì nó có thể là tất cả những thứ kể trên. Do vậy, sự định ra nguyên nhân và chữa trị mề đay sẽ tùy từng người bệnh, và nhận định của bác sĩ. May thay, trong hầu hết các trường hợp mề đay, nó lành và sự trị liệu cũng không khó khăn.

VÌ SAO HAY NỔI MỀ DAY

Cháu năm nay 19 tuổi, sức khỏe bình thường nhưng không hiểu vì sao cháu rất hay bị nổi mề đay, xin quý báo hướng dẫn cách chữa. (MAI HƯƠNG  - Hà Nội)

Trả lời: Nổi mề đay là bệnh hay gặp, là một tình trạng phản ứng của các mạch máu ở da, gây phù tại chỗ làm cho da nổi các nốt đỏ, láng và ngứa nhiều.

Mề đay do rất nhiều nguyên nhân gây ra, một số yếu tố thường dẫn đến bệnh có thể do dùng thuốc, các chất kích thích như rượu bia, thức ăn, nhiễm khuẩn, thời tiết cũng như sự căng thẳng về tinh thần.

Thông thường người mắc bệnh sẽ thấy ở trên da những nốt to hoặc nhỏ không đều nhau, ở bất cứ nơi nào trên cơ thể. Ngoài những dấu hiệu nhìn thấy được trên da, người bệnh còn cảm thấy rất ngứa, cũng có ít trường hợp không ngứa, một số khác thay vì ngứa lại có cảm giác như bị kim châm hoặc rát bỏng. Trường hợp nặng có thể bị nổi mề đay đột ngột ở da, đồng thời xuất hiện các triệu chứng ở hệ hô hấp như thở gấp, khó thở, giãn mạch ngoại biên gây hạ huyết áp, choáng váng, có thể tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.

Tình trạng của bạn, nếu hay bị nổi mề đay, có thể bạn bị dạng mạn tính. Hiện có rất nhiều loại thuốc điều trị bệnh, bạn cần đi khám tại các chuyên khoa dị ứng để được điều trị thích hợp. Bạn cũng chú ý xem mình thường mắc bệnh sau khi ăn loại thức ăn nào hay vào thời tiết mùa nào... để phòng bệnh hiệu quả.